Oorzaken van acne

Medisch gezien is acne een ontsteking van de talgklieren van je huid. Er spelen verschillende factoren een rol bij het ontstaan van deze ontstekingen; voor het behandelen van deze oorzaken is het van belang dat je weet dat iedere vierkante centimeter huid 15 talgkliertjes bevat; de klieren liggen direct onder je huid en produceren talg, dat door de kliertjes via het zogenaamde follikelkanaal wordt afgevoerd naar een opening in de huid, de porie. In onze huid zijn niet overal evenveel talgklieren aanwezig, de grootste en meeste klieren bevinden zich hoop op de rug, op de kin en op het voorhoofd. In de zogeheten pubertijd ondergaat door invloed van mannelijke hormonen androgeen de huid allerlei veranderingen; de mannelijke hormonen komen ook bij vrouwen voor. De meest kenmerkende verandering is dat de talgklieren op de rug, borst en in het gezicht in deze periode groter worden en veel meer talg gaan aanmaken, die ook nog eens dikker is van samenstelling. Tegelijkertijd wordt door hoornvorming het follikelkanaal nauwer, zodat de talg niet makkelijk meer afgevoerd kan worden en zich zal gaan ophopen. Gevolg is, het laat zich raden, is dat de poriën in de huid verstopt raken.

Talg is een huidsmeer, dat heel belangrijke functies heeft met betrekking tot de gezondheid van je huid, te weten:
• Voorkoming van vochtverlies van de huid
• Bescherming tegen bacteriën en schimmels
• Het soepel houden van de huid

Het verstoppen van de poriën hebben het ontstaan van zogenaamde zwarte open comedonen en witte gesloten comedonen tot gevolg; witte comedonen zijn de meer onderhuids gelegen mee-eter, zwarte comedonen zijn de oppervlakkige mee-eters die aan een zwart puntje kunnen worden herkend, Het kenmerkende zwarte puntje wordt veroorzaakt door melanine, een pigmentstof aangemaakt door je lichaam, het puntje is dus geen vuil. Deze zwarte mee-eters worden bijna nooit puistjes en zullen ook nooit ontsteken. Puistjes zijn feitelijk gesloten comedonen die ontstoken zijn geraakt, zowel de puist zelf als de huid er om heem zijn duidelijk rood (erytheem). De oorzaak van het ontsteken ligt bij de bacteriën die zich in de talgklier bevinden en daar talg omzetten in irriterende vrije vetzuren. Soms ontstaan hierdoor rode ontstoken bulten, toch iet anders dan een puistje, met grote rode plekken, vaak nog pijnlijk ook. We noemen dit infiltraten, die soms spontaan zijn ontstaan, doch meestal worden infiltraten veroorzaakt door het uitknijpen van een puistje, waarbij druk op de talgklier deze doet scheuren waardoor grote hoeveelheden uit de klier op de omliggende huid terechtkomt; deze handelwijze kan leiden tot een pijnlijke en flinke ontsteking van de huid.

Wat is acne?
Het zijn puistjes, op rug, borst maar vooral in het gezicht, of beter nog het zijn in feite ontstoken geraakte gesloten comedonen. Zowel het puistje als de huid rondom is duidelijk rood (erytheem) De veroorzaker van dit alles zijn de bacteriën, die zichin de talgklieren bevinden en de talg omzetten in irriterende vrije vetzuren. Het is mogelijk dat er rode bulten ontstaan met uitgebreide rode plekken, die behoorlijk pijnlijk kunnen zijn. We noemen dit verschijnsel  een infiltraat, ze kunnen spontaan ontstaan maar meestal is het een gevolg van het leegknijpen van een puistje, waarbij door de uitgeoefende druk de talgkliet is gescheurd, waarddor de inhoud ervan op de omliggende huid is terecht gekomen; een pijnlijke ontsteking van de huid is hierop meestal het gevolg.

Uitwendig oorzaken
Uit bovenstaande is gebleken dat verschillende factoren een rol spelen bij het ontstaan van acne: een verhoogde talgproductie, een verstopte en nauwere uitgang, de invloed van bacteriën in de talgklier en de invloed van androgeen, een mannelijk hormoon dat ook bij vrouwen aanwezig is. Er zijn echter naast deze oorzaken ook uitwendige oorzaken die een rol (kunnen) spelen bij het ontstaan en/of verergeren van acne, we zullen ze hieronder puntsgewijs behandelen:
• Het gebruik van een anticonceptiepil. De invloed hiervan op het verloop van acne is heel wisselend en afhankelijk van het type pil.
• Lang haar dat een deel van je gezicht verbergt, is een mogelijke oorzaak van acne. Ervaar je dat bijvoorbeeld op het voorhoofd de acne verergert door je haar, laat dat dan korter knippen. Was je haar met niet teveel shampoo en gebruik geen gel, haarlak en dergelijke.
• Bij bijna een kwart van de mensen kan de zon een oorzaak zijn van het ontstaan van acne of de verergering ervan; voornamelijk is dit zo in vochtig warme streken, zoals de tropen. Echter, het overgrote deel van de mensen ervaart een verbetering van de acne als zij zijn blootgesteld aan de zon, met name geldt dit voor acne, voorkomend op de rug en de borst.
• Acne kan ontstaan of verergeren door een plaatselijke irritatie, zoals daar is bij bijvoorbeeld viool spelen of het dagelijks scheren.
• Er zijn producten op de markt die bijdragen aan  het verergeren of zelfs het ontstaan van acne. Bekend voorbeelden hiervan zijn oliehoudende of chloorhoudende producten, die in bepaalde beroepen en industrieën worden gebruikt, zoals dioxine en daaraan verwante stoffen, die bij blootstelling een op acne lijkend beeld opleveren. We noemen dit soort acne ook wel contact-acne.
• Gebruik van cosmetica kan acne verergeren door de afsluiting van de poriën met poeder of dikke lagen make-up. Als je al cosmetica wilt gebruiken neem dan een product op waterbasis en gebruik weinig. Ga nimmer te bed met een opgemaakt gezicht, maar reinig het met lauw water en zeep, nooit een reinigingscrème gebruiken.
• Verschillende geneesmiddelen kunnen acne doen ontstaan of verergeren, u bemerkt dit aan het plotseling optreden van acne op een ongewone plaats of op oudere leeftijd. Van de geneesmiddelen noemen we onder andere INH (tegen tuberculose), diphantoïne (tegen epilepsie, lithiumzouten (tegen manisch-depressieve stoornissen) en het overmatig gebruik van androgeen (door bijvoorbeeld krachtsport beoefenaars).
Acne heeft niets van doen met
• De hoeveelheid en soort van voeding, vaak denkt men dat de ermee gepaard gaande vette huid te maken heeft met het nuttigen van vet voedsel. Wel beschouwt men als mogelijk grote boosdoeners varkensvlees, patates frites en chocolade, maar echt aangetoond is het tot op heden niet. Ontstaat er volgens eigen waarneming een reactie op het eten van bepaald voedsel, dan kun je overwegen dit eten niet meer op het menu te zetten.
• Een slechte hygiëne, omdat de huid er bij acne zo vies en vettig uitziet denkt men vaak aan een direct verband, maar hygiëne heeft geen enkele invloed op acne.
• Besmettelijkheid, Dit is een misverstand, acne is geen infectieziekte en kan dus nooit van mens op mens over gebracht worden.
• Transpiratie. De talgproductie en transpiratie hebben hoegenaamd niets met elkaar te maken, sterk transpireren heeft derhalve geen enkele invloed op de mate van acne.
• Zwangerschap. De invloed op acne door zwangerschap is volkomen onvoorspelbaar.
• Stress, de rol hiervan is omstreden, mogelijk kan stress een bestaande acne verergeren.

Acne kent bijzondere vormen
Naast de meest voorkomende acne “vulgaris” (=gewoon) zijn er nog enkele vormen van acne bekend met een ander beloop of met een ander beeld. Zo verergert bij sommige vrouwen ongeveer een week voor de menstruatie, waarschijnlijk ten gevolg van hormoon schommelingen, de acne. Ook tijdens een zwangerschap kan acne verergeren.

Voornamelijk bij mannen komt een ernstiger vorm van acne voor, acne conglobata, waarbij de ontstekingen veel heftiger zijn dan bij acne vulgaris en voornamelijk voorkomen op de rug en de borst, in mindere mate in het gezicht. Kenmerkend aan deze vorm van acne zijn de grote onderhuidse knobbels en abcessen (holtes met pus gevuld), die uiteindelijk na genezing wel littekens achterlaten. Deze acne vorm kan tot na het twintigste levensjaar aanhouden.
Acne fulminans is een andere ernstige vorm van acne, gelukkig tamelijk zeldzaam maar wel zeer heftig en zeer plotseling optredend.De huidafwijkingen lijken sterk op acne conglobata maar daarnaast is de patiënt ook nog eens flink ziek. De symptomen kunnen onder andere gewrichts- en spierpijn, malaise en gewichtsverlies zijn. De oorzaak van acne fulminans is helaas onbekend, maar een zeer snelle behandeling met antibiotica, isotretinoine of cosrticosteroiden is een vereiste.

Een enkele maal komt acne voor op ongewone plaatsen, zoals in de oksels, de liezen of op de billen; mee-eters op die plekken vormen een duidelijke aanwijzing dat het inderdaad om acne gaat. De steeds terugkerende ontstekingen bezorgt de patiënt veel ongemak en pijnlijke momenten. Deze vorm van acne komt vooral voor na het twintigste jaar.

We vatten het kort samen:
Acne ziet er niet hetzelfde uit bij iedereen Er zijn onderhuids gelegen mee-eters en oppervlakte mee-eters. In weer andere gevallen staan de ontstekingen meer op de voorgrond en bepalen puistjes, rode pukkels en pijnlijk onderhuids gelegen knobbels of cysten (= met talg gevulde holtes) het beeld. Er is bij het ontstaan van acne een samenwerking van verschillende factoren te weten: verhoogde talgproductie, verhoorningsstoornis in de uitvoergangen, de invloed van bacteriën in talgklieren en de invloed van androgeen, een mannelijk hormoon dat ook bij vrouwen voorkomt.