Behandeling acne
De afgelopen jaren zijn de behandelingsvormen voor acne sterk toegenomen evenals de bereikte resultaten, maar acne is en blijft een aandoening met een chronisch karakter, het verdwijnt echt niet van de een op de andere dag. Dat verklaart ook, dat de meeste behandelingen er op gericht zijn om acne te onderdrukken totdat het uiteindelijk geneest; in de volksmond zegt men dan dat je er over heen bent gegroeid. Wel vraagt de behandeling doorgaans langdurige aandacht, dat geldt ook voor de lichtere vorm van acne. Helaas bestaat er geen standaard behandeling voor acne, afhankelijk van het type acne, de ernst van de aandoening, het type van de huid, het geslacht van de patiënt en de leeftijd wordt een middel gekozen, waarmee de behandeling wordt begonnen. Zo’n acne behandeling is maatwerk, immers het staat niet vast hoe de patiënt op een gekozen middel reageert en het duurt ook nog eens enige tijd voordat een middel aanslaat. Een acne met voornamelijk ontstekingsverschijnselen vergt een andere behandeling dan bijvoorbeeld een acne waarbij mee-eters prominent aanwezig zijn.
In het algemeen gaat men bij behandelen wel uit van een soort vaste volgorde en start men met middelen zoals crèmes en lotions, die direct op de huid aangebracht kunnen worden; vervolgens kan men antibiotica gaan gebruiken en andere medicijnen voor inwendig gebruik. In het overgrote deel van acne volstaat een terdege uitwendige plaatselijke behandeling, bij echt zware gevallen zullen er medicijnen moeten worden ingenomen. In het verdere verloop van dit artikel zullen de behandelingen, afhankelijk van de mate van acne nader worden behandeld.
Wassen van de huid
Het is van groot belang om bij acne, welke vorm dan ook, de huid goed maar voorzichtig met lauw water en een milde huidneutrale zeep te reinigen. Na de reiniging dient u de huid droog te deppen, nooit droogwrijven; dit om beschadiging van de acne te voorkomen. Weet ook dat overmatig wassen helemaal geen effect heeft, sterker nog, het kan in veel gevallen zelfs schadelijk zijn voor de huid. Is de huid eenmaal goed gereinigd en drooggedept, dan kunt u een geneesmiddel gaan aanbrengen.
Lichte acne behandelen
Heeft een lichte vorm van acne, dan kunt u deze uitstekend behandelen door het aanbrengen op de huid van crèmes en lotions, verkrijgbaar al of niet zonder recept bij de apotheek en drogisterij. Bij deze vorm van acne worden genoemde middelen gebruikt om de verhoorningsstoornis, die de afsluiting van de afvoergang van talg veroorzaakt, tegen te gaan. Het middel benzoylperoxide is een van de meest gebruikte middelen, het is onder verschillende namen verkrijgbaar bij drogist en apotheek en is in gel-vorm beschikbaar. Dit benzoylperoxide laat de hoornlaag van de huid af schilferen, zodat de inhoud van de puistjes makkelijker naar buiten komt. Tevens heeft het middel bacterie-remmende eigenschappen, waardoor het geschikt is voor zowel acne met ontstekingsverschijnselen als voor acne met puistjes. Er zijn echter ook wat nadelen aan bezoylperoxide, te weten een overgevoeligheidsreactiereactie van de huid, bij veel mensen voorkomend, en het veroorzaakt op gekleurd textiel bleekvlekken bij aanraking Wij raden aan, gezien de mogelijke gevoeligheid voor dit product te starten met eenmaal per dag aanbrengen. Wordt het middel goed verdragen, dan kunt u de gel / crème meer dan die ene maal gaan aanbrengen.
Naast benzoylperoxide bevattende producten zijn er uiteraard nog meerdere middelen, die voor acne behandeling kunnen worden aangewend. Van andere verhoorningsstoornis tegengaande producten noemen wij onder andere zwavel, resorcine en salicyzuur. Via de huisarts is er op recept tevens een vitamine A-zuur bevattende crème verkrijgbaar bij de apotheek.
Matige acne behandelen
Geeft de boven beschreven behandeling geen resultaat en/of is er sprake van een ernstiger vorm van ontstekingsverschijnselen, dan is het gebruik van antibiotica aan te raden om zo het aantal bacteriën te verminderen. Antibiotica kunnen de ontstekingen immers verminderen, maar verwacht pas na ruim een maand effect hiervan. Uitwendig toegepaste antibiotica zijn vooral erythromycine en clindamycine, maar de toepassing van deze middelen vermindert, daar de te bestrijden bacteriën steeds ongevoeliger voor hen worden.
Clindamycine cutaan, lokaal toe te passen antibioticum
Dit middel is in een dep-flacon verkrijgbaar, de effecten zijn na 1 à 2 weken al zichtbaar; nadeel van dit middel is dat er soms huidirritatie optreedt en het niet tijdens een zwangerschap toegepast mag worden.
Erythromycine cutaan, lokaal toe te passen antibioticum
Dit middel is een goede koop, als de bij lichte acne beschreven behandeling niet echt goed aanslaat. Het is verkrijgbaar in dep-flacon of gel en na 2 weken zijn de effecten reeds zichtbaar, het kan bij zwangerschap gewoon worden toegepast.
Ter behandeling van matige acne kunnen ook orale antibiotica worden voorgeschreven, deze zijn krachtig tegen acne en kennen twee werkwijzen, te weten: het onderdrukken van de groei der bacteriën en het remmen van de ontstekingen. Het meest gebruikt worden de antibiotica, minocycline en tetracycline. Daarnaast kunnen vrouwen ook kiezen voor een behandeling met orale anticonceptiva, deze bevatten twee hormonen, te weten ethinyl oestrodiol (oestrogeen) en cyproteronacetaat (anti-androgeen). Bekend en veel voorgeschreven is de Diane-35, ze vermindert bijvoorbeeld de talgproductie van de huid; mocht u de pil slikken of gaan slikken, dan is DIane-35 zeker het overwegen waard, vraag er om bij de huisarts.
Er zijn echter ook nadelen aan het gebruik van orale antibiotica, onderstaand een opsomming:
• Maag- en darmklachten, veroorzaakt ddor de verstoring van het evenwicht van de in de darmen voorkomende bacteriën.
• Overgevoeligheid voor zonlicht op de huis
• Een verhoogde kans op candida-infectie
• Onbetrouwbaarheid van anticonceptiepil door antibiotica
• Een moglijke allergie voor het gebruikte middel
Diana-35
We noemen eerst de voordelen: dit is een eenvoudig toe te passen middel, vaak zeer effectief en goed te combineren ook met andere behandelingen. Dan hier de nadelen: orale anticonceptiva zoals deze Diana-35 hebben helaas ook nadelen, het gebruik verhoogt de kans op trombose en emboliën, dat zijn bloedklonteringen in uw vaten. Het gebruik van Diana-35 wordt dan ook aan patiënten, die ooit trombose of emboliën hebben gehad, ontraden voor de behandeling van acne.
We kunnen de antibiotica verdelen in twee groepen, de topische en de orale antibiotica. De topische antibiotica clindacycline en erythromycine zijn de bekendste en hierboven al beschreven. Bij deze middelen neemt vooral het aantal papels en pustels af, echter, het is een feit dat geen enkel topische antibiotica beter is dan benzoylperoxide bevattende producten. Orale antibiotica worden dan ook in veel meer gevallen voorgeschreven, ze onderdrukken de groei van bacteriën en remmen de ontstekingen, waardoor er een sneller therapeutisch herstel optreed dan met gebruik van topische middelen. Eerste keus bij de orale antibiotica is minocycline, bij gebruik van dit medicijn volstaat namelijk slechts één dosis per dag, het is buitengewoon effectief tegen de bij acne behorende bacterie en leidt tot weinig maag- en darmstoornissen. Mogelijke bijwerkingen kunnen ook voorkomen, zoals hyperpigmentatie en overgevoeligheidsreacties. Neem altijd bij nevenwerkingen direct contact op met de huisarts .Een goede tweede keus is het middel doxycycline, een nadeel echter van dit antibioticum is het ontstaan van overgevoeligheid voor zonlicht.
Bij vrouwen met pijnlijke maanstonden, bij vrouwen bij wie geen contra-indicaties voor anticonceptie zijn of bij vrouwen met een anticonceptiewens kan de juiste keuze voor een hormonaal preparaat van groot belang zijn voor een goede behandeling van acne. Een anticonceptiepil moet zeker tot 4 maanden worden gegeven aleer er een zichtbare verbetering optreedt, ook de hervalkans is niet gering. Er zijn gevallen bekend waar jarenlange therapie noodzakelijk bleek. Als anticonceptie geniet een pil met norgestimaat (Cilest) de voorkeur omdat er geen verhoogd risico op trombose bestaat. De pil met cyproteronacetaat (ondermeer de bekende Diana-35) heeft de krachtigste werking door het anti-androgeen, maar is tevens flink duurder.
Voor antibiotica kunnen wij in het algemeen zeggen:
• Benzoylperoxide is eerste keus en dient zo lang mogelijk als alleen gebruikt middel te worden gegeven; het middel kan bij onvoldoende resultaat direct worden gecombineerd met een oraal antibiotica.
• Behandelduur met antibiotica dient zo kort mogelijk te zijn
• Is toch vervolg behandeling noodzakelijk, gebruik dan hetzelfde middel; alleen bij effectiviteitsverlies kan overgegaan worden op een ander middel
• Gebruik geen topische en orale antibiotica gelijkertijd
• Discipline tijdens de behandeling is uiteraard zeer belangrijk voor het slagen ervan en u vermijdt er een antibiotica-resistentie mee
Ernstige acne behandelen
Een bijzonder ernstige vorm van talgafscheiding is kenmerkend voor ernstige acne, waarbij niet alleen sprake is van een ernstige aandoening aan de huid, maar tevens een serieus gevaar bestaat voor een uitgebreide littekenvorming, die helaas grotendeels onherstelbaar zal zijn. Dit verklaart dan ook, dat deze vorm van acne met zwaardere middelen aangepakt zal worden; meestal vinden de noodzakelijke behandelingen plaats onder begeleiding van of zelfs door een dermatoloog. De ernstige gevallen worden steevast behandeld met isotretinoine, dat een sterk remmend effect geeft op de talgproductie en de groei der bacteriën. Net als bij andere sterke medicijnen zijn er bijwerkingen mogelijk, dat varieert van mild tot sterk, de arts zal dan ook regelmatig het bloed controleren. Het vet in het bloed kan bij gebruik behoorlijk toenemen, probeer bij gebruik dan ook vetarm voedsel op het menu te zetten. Bij zwangerschap kan isotretinoine niet worden gebruikt, het is dus van belang dat je al niet zwanger bent bij aanvang van medicatie of dat je zwanger raakt tijdens het gebruik, want dit middel kan tot misvormingen leiden bij ongeboren kinderen. Een andere factor om rekening mee te houden is dat orale anticonceptie mogelijk minder betrouwbaar wordt bij gebruik van dit middel .Als laatste melden wij, dat gebruik van het middel niet gecombineerd mag worden met antibiotica uit de tetracycline groep (tetracycline, doxycycline, minocycline) gezien het risico op hypertensie. Als bloeddonor mag je bij gebruik tot 1 maand na afloop van de behandeling geen donatie doen. Een kuur met isotretinoine duurt ca 6 maanden en bij de meeste patiënten is de acne dan uitgedoofd en komt deze ook niet meer terug.
Vrouwen die lijden aan een vorm van ernstige acne krijgen de pil met cyproteronacetaat voorgeschreven door de huisarts, bij hen die de pil slikken kan een behandeling van de hormonen worden overwogen met een oraal anticoncepticum dat de acne remt.
Isotretinoine kent bijwerkingen, wij noemen onder andere;
• Het optreden van zeer droge lippen, komt bij bijna iedereen die dit middel gebruikt voor; gebruik een cr1ème die de lippen goed vet houdt
• De huid is droog.; gebruik een crème die de huid vet houdt, echter niet in het gezicht want dat kan de acne verergeren
• Mensen met contactlenzen kunnen last hebben van droge ogen; gebruik dan zogenaamde kunsttranen
• Overgevoeligheid voor zonlicht komt vrij vaak voor
• De acne verergert de eerste weken, dit komt regelmatig voor; gewoon doorgaan met de behandeling
• Stemmingsverandering, depressie; neem direct contact op met de dermatoloog of huisarts bij deze klachten, komt evenwel zelden voor
• Toename van vetten in het bloed; komt zelden voor, maar eet niet vetrijk voedsel tijdens de behandeling
• Nachtblindheid; komt zelden voor
• Pijn aan spieren en gewrichten: komt zelden voor
Het verdient aanbeveling om voor een volledig overzicht vande bijwerkingen goed de bijsluiter te lezen en/of te informeren bij de huisarts. Lijdt u aan een ernstige vorm van acne, ga dan naar de huisarts die je door kan verwijzen naar de dermatoloog; je kunt er geweldig baat bij hebben.
Wat kan ik zelf eigenlijk doen tegen acne?
Wassen op een juiste manier.
Het een of tweemaal per dag wassen van het gezicht is in principe voldoende, maar wel op de juiste manier! De huid wordt gewassen met lauw water, je gebruikt een ongeparfumeerde zeep zonder kleurstoffen of, duurder, een speciale tonic die voor het reinigen van acne is bedoeld. Voor de zeep in de plaats kun je ook reinigende gels gebruiken, die bij drogist en apotheek vrij te koop zijn. Gebruik absoluut geen middelen met een schurende werking, dit zal de acne alleen maar verergeren en na reinigen de huid nooit droogwrijven maar altijd droog deppen; kijk ook goed of je een puistje open gemaakt hebt en dep in dat geval deze voorzichtig met een tissue of zakdoekje. Nog even een nadere opmerking: veel wassen van de huid met een van de genoemde middelen doet het talgvet verdwijnen, maar dat vet heeft wel een beschermende functie want het voorkomt uitdroging en schilfering van de huid. Let daar op, en pas desnoods de reinigings-frequentie aan.
Puistjes uitknijpen
Algemeen kan worden gesteld dat het uitknijpen van puistjes niet verstandig is, immers er is een beste kans dat door ondeskundigheid littekens ontstaan die blijvend zijn. Maar mochten je handen jeuken om een puistje uit te knijpen, lees dan eerst de volgende puntjes goed door:
• Geef je gezicht eerst een stoombadje an zo’n tien minuten, het weekt de huid en het opent de poriën. De mee-eters gaan er dan heel wat makkelijker uit
• Was ook je handen grondig en ontsmet je vingertoppen met wat alcohol
• Doe het bij voorkeur voor het slapen gaan, de kans is immers groot dat na het uitknijpen de huid rood ziet en zich dient te herstellen. Dat kan dus prima tijdens een nachtrust.
Sommige puistjes moeten zeker met rust worden gelaten, de rode en ontstoken exemplaren in dit geval. Een puistje met een ontstoken geel kopje erop kun je wel te lijf gaan, neem een ontsmet of steriel naaldje en prik een klein gaatje in de puist waardoor de druk op de comedo er af wordt gehaald en de talg verwijderd kan worden. Probeer als de talg eruit is gelopen niet door drukken meer naar buiten te krijgen, de kans op het springen van een talgklier is dan heel groot, waarna de inhoud in omliggend weefsel komt en zo zorgt voor het mogelijk ontstaan van nieuwe ontstekingen, die grote of kleine littekens tot gevolg kunnen hebben. Na het uitdrukken moet je de plek altijd nabehandelen met alcohol of sterilon, dit om alles te desinfecteren.
Huidverzorging met Araganolie
Araganolie bevat veel vitamine E en andere sterke anti-oxidanten, essentiële vetzuren, squaleen, fytosterolen en fenolische verbindingen. Aangezien al deze componenten 100% biologisch zijn, wordt de olie volledig door de huid opgenomen en het bevat bovendien geen stoffen die de poriën verstoppen. Hierdoor is Araganolie zeer geschikt om de huid te herstellen en de huidcellen te versterken; deze eigenschap is van groot belang omdat alleen gezonde huid de strijd met acne kan aangaan. Ook de wetenschap heeft de laatste jaren onderzoek gedaan naar de werking van Araganolie op acne. De belangrijkste conclusie was dat de olie de huid inderdaad verstevigt en herstelt door het krachtig tegengaan van de overmatige talg productie. Ook wordt een betere toevoer van talg uit de follikels naar de huidoppervlakte zeker gesteld, anti-oxidanten en vitamine E dragen bij aan het neutraliseren van zogenaamde “vrije radicalen” die de huid constant aantasten. Mede door deze werking krijgt de huid de gelegenheid om weer mooi, glanzend maar bovenal gezond te worden. En alsof dit alles nog niet genoeg is, Araganolie bevat ook de stoffen myricetine en quercitine, die bacteriën en schimmels bestrijden. Ook helt de olie de genezing van eventuele littekens en de voorkoming ervan, het bestrijdt ook nog eens de veroudering van de huid en is veilig te gebruiken; contra-indicaties zijn niet bekend. Wel moet u rekening houden met het gegeven dat Araganolie Pure schaars is en derhalve lastig te verkrijgen.
Mee-eters verwijderen
Een simpel middel is de aanschaf bij de drogist van een comedo, dat is een goedkoop plastic lepeltje met een gaatje in het midden. Zet dit voorzichtig op de zwarte mee-eter en de inhoud komt zo op het lepeltje terecht; een andere methode is om het lepeltje tegen de mee-eter te plaatsen en hem uit te lepelen, maar de kans groot dat je door te hard te duwen de omliggende huid beschadigt. Wat ook kan is met een doekje of tissue om de vingers te proberen de puist uit te drukken, maar druk ook hiermee niet te hard en nooit met je nagels, want de kans op infecties is dan heel groot. Als de mee-eter er niet uit wil, stop dan en laat hem nog even zitten, voorkom in ieder geval zo de kans op een litteken voor de rest van je leven.
Acne littekens
Vooral bij ernstige vormen van acne, maar ook bij “normale” acne kunnen littekens ontstaan; littekens zijn in feite door je lichaam aangemaakte bindweefselzones om huidschade te herstellen; het heeft een afwijkende structuur ten opzichte van de normale huid, hetgeen te voelen en te zien is. Gelukkig zijn er verschillende manieren om acne-littekens te behandelen, ze kunnen worden verminderd maar verdwijnen nooit helemaal, je zult altijd sporen blijven zien. We omschrijven even hoe littekens er uit kunnen zien: * vooral in het gezicht diepe putjes, * dunne witte littekens (atrofische littekens genaamd), die op papier lijken, * dikke op de huid liggende littekens,meestal op de rug en/of borst (hypertrofische littekens).
Om acne littekens minder op te laten vallen bestaan meerdere behandelingen, maar helaas zijn niet alle littekens en huidtypen geschikt voor een van de methodes, die hieronder behandeld gaan worden. Goed om ook te weten, dat er diverse gespecialiseerde privéklinieken zijn die zich hebben gespecialiseerd in de behandeling van acne littekens.
De volgende behandelmethodes van acne littekens zijn mogelijk:
• Dermabrasie, een techniek waarbij de opperhuid mechanisch wordt geschuurd met als resultaat dat na genezing de littekens veel minder zichtbaar zijn.
• Een chemische peeling, waarbij door het aanbrengen van een etsende vloeistof de opperhuid wordt verwijderd; hierdoor wordt het bindweefsel in de huid dieper beïnvloed en strakker aangetrokken, waardoor de littekens minder zichtbaar zijn
• Een laser behandeling, die de opperhuid laag voor laag wegbrandt en tegelijkertijd ook het bindweefsel in de huid aantrekt. Soms worden voor de laserbehandeling de diepere littekens weggesneden en gehecht.
• Dan kennen we nog een combinatie behandeling van zandstralen, tretinoinecrème en V-beam laser, de zogeheten EOS methode. Het is een heel veilige methode, die zorgt voor een toename van onderhuids bindweefsel, dat een heel gunstig effect heeft op de littekens. Helaas heeft deze methode als nadeel dat hij van tijdelijke aard is, maar de behandeling kan wel steeds herhaald worden
Wij raden aan vooraf een goed advies te vragen aan de dermatoloog, want zoals bij elke chirurgische ingreep is niet alleen de methode maar bovenal de behandelende arts bepalend voor het uiteindelijke resultaat..
Afwijkingen van de huid bij uitdovende acne
Als acne na een behandeling of gewoon spontaan aan het verdwijnen is, zullen er op de huid nog rode of paarse verkleuringen van voormalige ontstekingen te zien zijn. Geen paniek, dit zijn juist de kenmerken dat de huid zich aan het herstellen is men noemt de verkleuringen postinflammatoir erythreem. Dit erythreem kan uiteindelijk heel donkerkleurig worden,men noemt dit postinflammatoire hyperpigmentatie. We zien dit voornamelijk bij mensen optreden met een donkere huidskleur. Deze hyperpigmentatie werkt cosmetisch gezien storend, maar verdwijnt met de loop der jaren geheel. Men probeert dit proces soms ook te versnellen door de hyperpigmentatie te gaan bleken, dit geschiedt altijd onder supervisie van een arts.
Wij gaan afsluiten
Er is geen mens, die het hebben van puistjes leuk vindt, maar de een haalt er zijn schouders voor op en leeft er vrolijk verder mee, een ander evenwel maakt er een probleem van en meent dat het levensgeluk afhangt van een gezicht met mee-eters. Het helpt ook niet echt, als iemand een opmerking maakt, of erger je uitscheld voor puistenkop. Dat doet pijn, maar bedenk dat vroeg of laat acne over gaat; accepteer dat je acne hebt en laat je leven er niet door verpesten. Ieder mens heeft sterke punten, dus gebruik die, Zelfverzekerdheid speelt er een rol bij, laat aan een ieder zien dat je tevreden bent met hoe en wie je bent.